Oda üyeliği bir tercih değil, icra şartıdır
Yeni mezun bir hekimin ya da yeni klinik açan bir hekimin sorduğu ilk idari soru genellikle budur: "Odaya kaydolmak zorunlu mu?" Cevap kısa ve nettir. Zorunludur ve mesleği icra etmenin önkoşuludur.
Çerçeveyi kuran iki metin var: 6343 sayılı Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanun ve ona dayanılarak çıkarılan Türk Veteriner Hekimleri Birliği Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Uygulama Yönetmeliği (RG 13.09.2006-26288).
Aşağıda bu Yönetmeliğin klinik kurmak ve işletmek açısından karşılığı olan maddelerini madde numaralarıyla topladık.
Kayıt, kimlik belgesi ve ocak vizesi
Yönetmelik md. 36/1 yükümlülüğü tek cümlede toplar. Veteriner hekimler, veteriner hekim olarak çalışabilmek ve mesleki eğitim yaptırabilmek için:
- bulundukları yerin odasına kaydolmak,
- Birlik tarafından düzenlenen veteriner hekim kimlik belgesini almak,
- kimlik belgesini her yıl ocak ayı içinde vize ettirmek,
- ve vecibelerini yerine getirerek üyeliklerini sürdürmek zorundadır.
Üçüncü madde en sık atlananıdır. Kayıt bir kerelik bir işlem değildir; kimlik belgesinin yıllık vizesi, üyeliğin canlı tutulmasının parçasıdır. Ocak ayı klinikler için zaten yoğun bir dönem olduğundan, bu işi takvime yazmakta fayda var.
İstisnalar aynı maddenin devamındadır. Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu iktisadi teşebbüslerinde asli ve sürekli görevlerde çalışanlar ve herhangi bir sebeple mesleğiyle uğraşmayanlardan isteyenler üye olabilir (md. 36/2); bu kişiler için üyelik zorunlu değildir. Silahlı kuvvetler mensupları ise odaya üye olamaz ve organlarında görev alamaz (md. 36/3).
Kaydolmadan muayenehane açmanın sonucu
Bu, "nasılsa fark edilmez" denilecek bir konu değil. Yönetmelik, oda yönetim kuruluna açık bir görev vermiş: bölgesinde odaya kaydolmadan muayenehane açan veteriner hekimlere gerekli uyarı yapıldıktan sonra, Kanuna muhalefetten ötürü Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunmak (md. 27/1-h).
Aynı bent, muayenehane açan hekimlerin odalarla olduğu gibi tarım il müdürlükleri ve vergi daireleriyle de işbirliği yapacağını söyler. Yani klinik açma sürecinde oda, ruhsat ve vergi dairesi birbirinden kopuk üç kanal değildir. Ruhsat ve açılış tarafını Veteriner kliniği açmak: ruhsat ve yasal şartlar yazısında ele alıyoruz.
Oda onaylı iş sözleşmesi ve çalışma belgesi
Klinik sahibi için en çok pratik sonuç doğuran bölüm burasıdır. Yönetmelik md. 113, kamu dışında istihdam ve serbest çalışmayı düzenler:
- Sözleşme odaya onaylatılır. Kamu dışında çalışacak veteriner hekimler, işverenle aralarında düzenledikleri sözleşmeyi bağlı bulundukları odaya onaylatmak zorundadır. Oda yönetimleri, ücret, sosyal haklar ve çalışma şartlarıyla ilgili hükümlerin asgari şartları içermesi kaydıyla onaylar (md. 113/1).
- Onay süresi on beş gündür. Asgari çalışma şartlarını içermeyen sözleşmeler, gerekçeleri belirtilerek yeniden düzenlenmek üzere aynı süre içinde iade edilir (md. 113/5).
- Kurumlara hizmette de oda onaylı sözleşme gerekir. Gerçek veya tüzel kişilere ya da kurumlara süreli veya sürekli mesleki hizmet verecek serbest çalışan hekimler, hizmetin kapsamını, şartlarını ve ücretlendirilmesini içeren oda onaylı sözleşme yapmak mecburiyetindedir (md. 113/4).
- Çalışma Belgesi iş yerine asılır. Sözleşmeleri yapılan veya yenilenen hekimler ile serbest çalışacak hekimlere, Merkez Konseyi tarafından sıra numarası verilerek düzenlenmiş, düzenlenme yılı için geçerli, fotoğraflı Veteriner Hekim Çalışma Belgesi oda tarafından verilir. Bu belgeler her yıl ocak ayında yenilenir (md. 113/6).
- Denetim odalarca yapılır. Hekimlerin belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde görev yapmalarına ilişkin denetimler odalarca yürütülür (md. 113/7).
Bir de ücret boyutu var: kamu dışındaki iş yerlerinde çalışan hekimlerin meslek icrası ile çalıştıkları kurumun verdiği hizmetlerde, Birlikçe belirlenen asgari ücret tarifesine uyulmasından veteriner hekim sorumludur (md. 113/2). Tarife konusunu tek başına ele aldığımız yazı: Hizmet tarifesi nasıl belirlenir.
Klinikte kimin hangi işi yapabileceğini ve bu belgelerin kimde durduğunu Klinik personeli ve görev dağılımı yazısında ayrıntılandırıyoruz.
Nakil, adres ve isim değişikliği
Üyelik hareketli bir kayıttır ve güncel tutulması üyenin yükümlülüğüdür.
- Adres ve soyadı değişikliği bir ay içinde bildirilir. Üyeler, üye olduktan sonra soyadlarında oluşacak değişiklikler ile adreslerindeki değişiklikleri bağlı oldukları odaya bir ay içinde bildirmek zorundadır (md. 40/1). İş ve ikamet adresi değişikliğini bildirmemek, yazılı ihtar gerektiren disiplin fiilleri arasında sayılmıştır (md. 116/3-a).
- Nakilde borç engeli vardır. Başka bir odaya nakil isteyen üyenin nakil işlemi, aidat dâhil olmak üzere odaya herhangi bir borcu varsa bu borç tahsil edilmeden yapılmaz. Ayrılma ve nakil, her iki oda tarafından otuz gün içinde Merkez Konseyine bildirilir (md. 39/1).
- Kayıtlar yılda bir gözden geçirilir. Odalar, her takvim yılının son ayında kayıtlı üyelerin durumlarını gözden geçirerek bilgileri güncel hâle getirmekle yükümlüdür; güncellenen bilgiler her yıl ocak ayında Merkez Konseyine gönderilir (md. 41).
Şehir değiştiren ya da ikinci bir ilde çalışmaya başlayan hekimler için bu maddeler pratik sonuç doğurur. Nakil beklemeye alındığında çalışma belgesi süreci de beklemeye girer.
Aidat, para cezası ve icra
Aidat tutarını bu yazıda vermiyoruz. Tutar odadan odaya ve yıldan yıla değişir; doğru kaynak bağlı olduğunuz odanın kendi duyurusudur. Bilinmesi gereken, ödememenin sonucudur.
Md. 115: aidatları ile haysiyet divanınca verilmiş her türlü para cezalarını, kendilerine yapılan tebligata karşın tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ödemeyen oda üyeleri hakkında, Kanunun 56. maddesi gereğince İcra ve İflas Kanunu hükümleri uygulanır. Üyelik vecibelerini yerine getirmeyenler hakkında ayrıca disiplin işlemi de yürütülür.
Disiplin: üç ceza, tek süreç
Haysiyet divanı, odaya üye olmayan veya Kanunun yüklediği diğer vecibeleri yerine getirmeyen ve evrakı divana tevdi edilen üyeler hakkında, fiilin niteliğine göre şu cezaları verir (md. 116/1):
- Yazılı ihtar
- Kanunda belirtilen miktarlarda para cezası
- On beş günden altı aya kadar meslek icrasından geçici olarak men
Cezaların verilmesinde sıra gözetilmez; fiilin nitelik ve sonuçlarına göre biri uygulanır. Suçun tekrarlanması hâlinde bir üst ceza verilebilir ve kararda gerekçe açıklanır (md. 116/2).
Yazılı ihtar gerektiren fiiller arasında klinik işletmesini doğrudan ilgilendiren başlıklar var:
- İş ve ikamet adresi değişikliklerini odaya bildirmemek
- Hekimin ikametgâhı dışında veya birden fazla yerde muayenehane açması
- Mevzuatın gerektirdiği kayıtları tutmamak, usulüne uygun reçete ve evrak kullanmamak
- Oda asgari ücret tarifesinin altında ücret almak
- Kamu dışında çalışan hekimlerin iş sözleşmelerini odaya onaylatmaması
- Oda onaylı iş sözleşmesi olmadan gerçek veya tüzel kişilere hizmet vermek
Üçüncü madde reçete ve kayıt düzenini doğrudan disiplin konusu hâline getirir; ayrıntısını Veteriner tıbbi ürün kaydı ve reçete yükümlülüğü yazısında ele alıyoruz.
Genel kurulda oy kullanmak da bir yükümlülüktür
Az bilinen bir hüküm. Md. 114: Kanunun 24. maddesi gereğince oda genel kurulunun seçimle ilgili toplantısına oda üyelerinin katılmaları ve oy kullanmaları zorunludur; geçerli bir mazereti olmaksızın katılmayanlar ile oy kullanmayanlar oda haysiyet divanınca cezalandırılır.
Seçime katılmayan üyelerin kimlikleri seçmen listesinden belirlenerek yazılı savunmaları istenir; otuz gün içinde cevap verilmezse araştırma evrakı haysiyet divanına sunulur.
Oda belgeleri klinik dosyanızda nerede durur?
Oda kaydı yalnızca hekimin kişisel meselesi değildir; klinik işletmesinin evrak dosyasının parçasıdır. Ödeme altyapısı ya da bir kurumsal sözleşme için başvurduğunuzda genellikle şu belgeler istenir: oda kayıt belgesi, hekim başına oda üyelik belgesi ve diploma.
Biz hesap açılışında bu listeyi tek kaynaktan yönetiyoruz; klinik ve hekim belgeleri ayrı ayrı takip edilir. Odalar ve birliklerle toplu çalışma biçimimizi Oda ve birlikler için sayfasında anlatıyoruz.
Kısa kontrol listesi
- Odaya kayıt yapıldı mı, kimlik belgesi alındı mı?
- Kimlik belgesi bu yılın ocak ayında vize edildi mi?
- Çalışan hekimlerin iş sözleşmeleri odaya onaylatıldı mı?
- Veteriner Hekim Çalışma Belgesi iş yerinde asılı mı ve bu yıl yenilendi mi?
- Adres ve unvan değişiklikleri bir ay içinde bildirildi mi?
- Aidat borcu var mı? Nakil planlıyorsanız borç nakli durdurur.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Mevzuat ve oda uygulamaları değişebilir; kayıt, sözleşme onayı ve aidat konularında bağlı olduğunuz veteriner hekimler odasının güncel duyurularını esas alın.