Bu yazı kimin için
Kliniğinizi bir limited ya da anonim şirket işletiyorsa, ya da ticari kazanç mükellefiyseniz, düzenleyeceğiniz belge faturadır. Bu yazı sizin için.
Gerçek kişi olarak serbest meslek faaliyeti yürütüyorsanız belgeniz serbest meslek makbuzudur; doğru adres e-Serbest Meslek Makbuzu yazısıdır. Hangisi olduğunuzdan emin değilseniz önce veteriner hekim serbest meslek erbabı mı yazısını okuyun.
Not: birçok klinikte ikisi birden vardır. Hizmet tarafı makbuz, ürün satışı tarafı fatura üretebilir.
e-Fatura: iki eşik, tek takvim
e-Fatura, mükellefler arasında sistem üzerinden dolaşan elektronik faturadır. Kapsama girmenin iki yolu vardır:
1. Ciro eşiği. Brüt satış hasılatı 3.000.000 TL ve üzeri olanlar kapsamdadır.
2. İnternet üzerinden satış. İnternet üzerinden mal ya da hizmet satışı yapanlarda eşik 500.000 TL'ye iner.
İkinci maddeyi klinikler sıklıkla atlar. Web sitenizden ya da bir pazaryerinden mama, tasma ya da bakım ürünü satmaya başladığınız anda e-Fatura eşiğiniz altı kat aşağı düşer. Online satış kanalı açmadan önce mali müşavirinize bu eşiği hatırlatın.
Geçiş zamanı: şartın sağlandığı hesap dönemini izleyen yedinci ayın başı. Yani 2025 cirosuyla eşiği aşan bir klinik 1/7/2026'da e-Fatura'ya geçer.
Zincirleme sonuç: e-Fatura mükellefi olan, e-Arşiv'e de geçmek zorundadır.
2026'nın kritik değişikliği: e-Arşiv'de tutar sınırı kalktı
e-Arşiv Fatura, e-Fatura kapsamında olmayan alıcılara, yani çoğunlukla nihai tüketiciye düzenlenen elektronik faturadır.
2026 itibarıyla kural şudur:
- Bilanço esasına tabi mükellefler için 1/1/2026'dan itibaren her fatura, tutarı ne olursa olsun e-Arşiv Fatura olmak zorundadır. Ciro eşiği yok, tutar eşiği yok.
- İşletme hesabı esası ve basit usulde bu zorunluluk bir yıl ertelendi: 2026 boyunca 3.000 TL sınırı geçerlidir, tutarsız zorunluluk 1/1/2027'de başlar.
Tipik bir limited şirket klinik bilanço esasındadır. Yani 2026'da 300 liralık aşı uygulaması için bile kâğıt fatura düzenleyemez.
Hangi rejimde olduğunuz defter esasınıza bağlıdır ve bunu yalnız mali müşaviriniz söyleyebilir. Yazılım bunu tahmin edemez, sormak zorundadır.
Kâğıt düzenlerseniz ceza belge başına işler
Elektronik düzenlenmesi gereken belgenin kâğıt olarak düzenlenmesi hâlinde, Vergi Usul Kanunu'nun 353'üncü maddesi kapsamında her belge için ayrı özel usulsüzlük cezası gündeme gelir.
Buradaki risk tutarın büyüklüğü değil, belge sayısıdır. Günde on beş fiş kesen bir klinik için bir aylık hatanın bedeli, tek bir büyük faturadan kat kat ağır olur.
Nihai tüketiciye hangi belgeyi vereceksiniz
Fatura düzenleme haddi 2026 için 12.000 TL'dir (VUK 232; 588 sıra numaralı Genel Tebliğ, yeniden değerleme sonrası. 2025'te 9.900 TL idi).
Kural şöyle işler:
| Durum | Belge |
|---|---|
| Mükellef olmayan müşteri, had altında | Ödeme kaydedici cihaz fişi ya da perakende satış fişi yeterli |
| Mükellef olmayan müşteri, had üstünde | Fatura zorunlu |
| Mükellef olmayan müşteri, had altında ama fatura istiyor | Fatura zorunlu |
| Mükellef müşteri (çiftlik, işletme, şirket) | Tutara bakılmaksızın fatura |
Bu eşik her yıl yeniden değerleme ile değişir. Yazılımınıza ya da fiş kesme alışkanlığınıza sabit rakam yazmayın; 2025'in 9.900 lirasını 2026'da kullanmak hata üretir.
Bir ayrıntı daha: e-Arşiv faturada nihai tüketicinin ad ve soyad bilgisi zorunludur. "Hasta sahibi adını vermek istemedi" diyerek boş geçilemez.
Faturada bulunması zorunlu alanlar
e-Fatura ve e-Arşiv Fatura için tebliğin saydığı asgari bilgiler aynıdır:
- Düzenlenme tarihi ve belge numarası
- Düzenleyenin kimlik bilgileri ve vergi kimlik numarası
- Müşterinin kimlik bilgileri, varsa vergi kimlik numarası
- Malın ya da işin nev'i, miktarı, fiyatı, tutarı; vergi türü, oranı ve tutarı
- Teslim tarihi ve irsaliye numarası
- GİB tarafından öngörülen karekod ya da barkod
Kâğıt fatura için Vergi Usul Kanunu'nun 230'uncu maddesi benzer bir liste sayar ve seri-sıra numarasını arar. 231'inci madde ise iki kuralı ekler: sıra numarası teselsül eder ve fatura, teslim ya da hizmetten itibaren azami yedi gün içinde düzenlenir. Bu sürede düzenlenmeyen fatura hiç düzenlenmemiş sayılır.
Yedi gün kuralı serbest meslek makbuzunda işlemez; orada belgeyi tahsilat tetikler. İki belge türünü aynı akışta yürüten kliniklerin en sık hata yaptığı yer burasıdır.
Vergi oranını belgeye elle yazmayın
Faturanın "vergi oranı" alanı masum görünür ama veteriner kliniğinde en riskli alandır. Çünkü aynı fişte üç farklı oran bulunabilir: hizmet, ilaç, mama ve kozmetik aynı orana tabi değildir; yem ise istisna kapsamındadır.
Oranlar Cumhurbaşkanı Kararı ile değişebildiği için kalem kartına sabit oran yazmak bir yıl sonra yanlış belge üretir. Kalem kalem hangi oranın uygulandığını veteriner hizmetlerinde KDV yazısında tablo hâlinde verdik.
İptal bir silme değil, bir bildirimdir
e-Belge iptal işlemleri ve Türk Ticaret Kanunu'nun 18'inci maddesi kapsamındaki ihtar ve itirazlar, 1/5/2021'den itibaren GİB sistemine elektronik olarak bildirilmek zorundadır.
Yani yanlış fatura sistemden silinmez; iptal edilir ve iptali bildirilir. Bildirimin gidip gitmediğini takip etmek de sizin sorumluluğunuzdadır.
Arıza hâlleri için bir kapı bırakılmıştır: GİB ya da entegratör kaynaklı arıza, mali mühür arızası veya çalınması gibi durumlarda kâğıt belge düzenlenebilir. Bu istisnadır, gerekçesi kayda geçmelidir ve belge sonradan sisteme bildirilmelidir.
Saklama: on yıl, elektronik, aslıyla
e-Belgeler yasal süre boyunca elektronik ortamda, mali mühür ya da elektronik imzayı içerecek şekilde saklanır. Tebliğ, bu belgelerin kâğıda basılarak saklanmasının söz konusu olmadığını açıkça belirtir.
Vergi hukuku beş yıl, ticaret hukuku on yıl arar. Pratikte uzun olan bağlayıcıdır: on yıl üzerinden planlayın. PDF çıktısı değil, imzalı asıl dosya saklanır.
Teyide bıraktığımız bir nokta
Tebliğin e-Fatura zorunluluğu saydığı bentler arasında "Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşme imzalayan sağlık hizmeti sunucuları" da vardır. Bu bent hastane, eczane ve tıp merkezi gibi kuruluşları anar. SGK hayvan sağlığı hizmeti satın almadığı için bendin veteriner kliniğini kapsamadığı değerlendirmesi yapılmıştır; ancak bunu kesin dille söylemiyoruz. Kapsıyorsa ciro eşiği olmadan e-Fatura zorunluluğu doğar. Mali müşavirinize bu soruyu açıkça sorun.
Kasa tarafını unutmayın
Belge düzeni kadar tahsilat düzeni de denetlenir. Nakit tahsilat ve ödemelerde banka, ödeme kuruluşu ya da PTT aracılığıyla yapılma sınırı 30.000 TL'dir. Web'de hâlâ 7.000 TL yazan kaynaklar bayattır. Sınırın aşılması hâlinde ceza hem ödeyene hem tahsil edene kesilir.
Yazarkasa zorunluluğunuz varsa bu, POS tercihinizi de kısıtlar. Konuyu yazarkasa zorunluluğu yazısında ayrıntısıyla anlattık.
Uyarı. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; mali ya da hukuki danışmanlık değildir. Eşikler, hadler ve tarihler her yıl değişir. Kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.